Tirixto+(SCR)

=TIRIXTO=

1. Cấu tạo
Thyristor có cấu tạo gồm 4 lớp bán dẫn ghép lại tạo thành hai Transistor mắc nối tiếp, một Transistor thuận và một Transistor ngược (như sơ đồ tương đương ở trên). Thyristor có 3 cực là Anot, Katot và Gate gọi là A-K-G, Thyristor là Diode có điều khiển, bình thường khi được phân cực thuận, Thyristor chưa dẫn điện, khi có một điện áp kích vào chân G => Thyristor dẫn cho đến khi điện áp đảo chiều hoặc cắt điện áp nguồn Thyristor mới ngưng dẫn..

2. Kí hiệu
//a) Cấu tạo tirixto// //b) Kí hiệu tirixto//

3. Công dụng
Tirixto thường được dùng trong mạch chỉnh lưu có điều khiển, bằng cách điều khiển cho UGK xuất hiện sớm hay muộn qua đó thay đổi giá trị của điện áp ra.

4. Nguyên lý làm việc
Thí nghiệm sau đây minh hoạ sự hoạt động của Thyristor > > - Khi chưa có điện áp dương U(GK) vào cực điều khiển thì dù cực anốt có được phân cực thuận U(GK)>0, tirixto vẫn không dẫn điện - Khi đồng thời có U(AK) dương và U(GK) cũng dương thì tirixto mới dẫn điện. Khi tirixto đã thông, U(GK) không còn tác dụng nữa. Lúc này tirixto làm việc như một điốt tiếp mặt, nó chỉ dẫn điện một chiều từ A sang K và sẽ ngưng dẫn khi U(AK)<= 0
 * Ban đầu công tắc K2 đóng, Thyristor mặc dù được phân cực thuận nhưng vẫn không có dòng điện chạy qua, đèn không sáng.
 * Khi công tắc K1 đóng, điện áp U1 cấp vào chân G làm đèn Q2 dẫn => kéo theo đèn Q1 dẫn => dòng điện từ nguồn U2 đi qua Thyristor làm đèn sáng.
 * Tiếp theo ta thấy công tắc K1 ngắt nhưng đèn vẫn sáng, vì khi Q1 dẫn, điện áp chân B đèn Q2 tăng làm Q2 dẫn, khi Q2 dẫn làm áp chân B đèn Q1 giảm làm đèn Q1 dẫn, như vậy hai đèn định thiên cho nhau và duy trì trang thái dẫn điện.
 * Đèn sáng duy trì cho đến khi K2 ngắt => Thyristor không được cấp điện và ngưng trang thái hoạt động.
 * Khi Thyristor đã ngưng dẫn, ta đóng K2 nhưng đèn vẫn không sáng như trường hợp ban đầu.

5. Số liệu kĩ thuật
Khi dùng tirixto cần quan tâm đến các số liệu kĩ thuật chủ yếu là + I(AK) định mức + U(AK) định mức +U(GK) định mức +I(GK) định mức

**6**. **Đo kiểm tra Thyristor**
Đặt động hồ thang x1W, đặt que đen vào Anot, que đỏ vào Katot ban đầu kim không lên , dùng Tovit chập chân A vào chân G => thấy đồng hồ lên kim , sau đó bỏ Tovit ra => đồng hồ vẫn lên kim => như vậy là Thyristor tốt.

7) Ứng dụng
Thyristor thường được sử dụng trong các mạch chỉnh lưu điều khiển được. Thí dụ mạch chỉnh lưu nhân 2 trong nguồn Ti vi mầu JVC 1490 có sơ đồ như sau :

Tạ Ngọc Tú Uyên Lớp 12A